Migratie als structurele keuze
Tot 1967 kon een toerist in Nederland werk zoeken en daarna een verblijfsvergunning aanvragen. Onder politieke druk – met name vanuit de PvdA – veranderde dat beleid fundamenteel. Gastarbeiders kregen versneld recht op gezinshereniging.
In 1973 stopte de officiële werving.
Maar de migratie stopte niet.
Integendeel. Via gezinshereniging, generaal-pardonregelingen en juridische verruiming bleef de instroom doorgroeien.
Opvallend
Vakbonden en het ministerie van Justitie waarschuwden destijds al voor integratieproblemen. Niet uit xenofobie, maar uit zorg voor:
– arbeidsvoorwaarden
– sociale stabiliteit
– samenhang
Ook de commissie-Muntendam waarschuwde voor de invloed van arbeidsmigratie op wat toen al “brede welvaart” werd genoemd: natuur, landschap, milieu, leefruimte.
Er moest gestreefd worden naar een min of meer constante bevolkingsomvang. Immigratie mocht geen noemenswaardig effect hebben op de demografische ontwikkeling.
De politiek wist het.
En deed het toch.
De vakbonden: van arbeidersmacht naar systeempartner
Tot ver in de jaren ’70 was de vakbondscontributie inkomensafhankelijk. Wie meer verdiende, betaalde meer. Vakbonden stonden in dienst van de arbeider — van de eigen mensen.
Onder bestuurders als Wim Kok en Andries van der Louw veranderde dat geleidelijk. De vakbeweging raakte vervlochten met de overheid.
Van tegenmacht werd men medebestuurder.
Van barricade naar overlegtafel.
Vandaag functioneren ze in feite als onderdeel van de politieke status quo — vergelijkbaar met werkgeversorganisaties als VNO-NCW. Niet langer fundamentele tegenspraak, maar systeembehoud.
Het rapport “Gematigde Groei”: geschiedenis herhaalt zich
In 2024 verscheen opnieuw een rapport met dezelfde kernboodschap als vijftig jaar geleden: de bevolking groeit te hard door immigratie.
Er moeten “bandbreedtes” komen.
Immigratie moet beheersbaar worden.
Maar we zijn inmiddels twee jaar en twee kabinetten verder.
En structurele beperking blijft uit.
Wat verandert er dan wél?
De definitie van “brede welvaart”.
Waar het begrip “brede welvaart” vroeger nadrukkelijk ook ging over ruimte, draagkracht en leefomgeving, is het gaandeweg verschoven naar een optelsom van welzijnsindicatoren en klimaatdoelen.
De zorgen over ruimte zijn niet verdwenen.
De definitie is veranderd.
En wie de definitie verandert, verandert het debat.
George Orwell waarschuwde daar al voor. In Politics and the English Language beschreef hij hoe taal kan worden gebruikt om politieke keuzes te verhullen. En in 1984 werd het nog scherper: wie de woorden beheerst, beheerst de werkelijkheid.
Niet door feiten te ontkennen, maar door ze anders te benoemen.
Zo wordt bevolkingsdruk een “arbeidsmarktvraagstuk”.
Ruimtelijke schaarste een “transitie-uitdaging”.
Massamigratie een “economische noodzaak”.
Het probleem verdwijnt niet.
Het krijgt een andere naam.
En zodra de naam verandert, verschuift ook de verantwoordelijkheid.
De wisseling van gezichten, niet van koers
De worsteling rond klimaat- en energiebeleid laat zien hoe consistent de bestuurlijke lijn is — ongeacht wie er op de stoel zit.
Onder Rob Jetten werden miljarden uitgegeven aan klimaatmaatregelen met een verwaarloosbare mondiale temperatuureffecten. Vervolgens werd onder Sophie Hermans opnieuw circa € 200 miljard uitgetrokken voor de verzwaring van het elektriciteitsnet.
Hermans is inmiddels voorgedragen als minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. En weet u wie het rapport “Gematigde Groei” in ontvangst nam? Haar voorganger als minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport: Hugo de Jonge.
Portefeuilles wisselen.
Beleidskoers niet.
Of het nu gaat om migratie, demografie, klimaat of ruimtelijke ordening — de onderliggende richting blijft dezelfde: verdere integratie, verdere openheid, verdere systeemverandering.
Niet kennis van het dossier lijkt doorslaggevend, maar loyaliteit aan de bestuurlijke lijn. Dat is geen persoonlijke aanval. Dat is een constatering.
Want wanneer commissies en planbureaus structureel waarschuwen voor demografische druk, maar het beleid ongewijzigd blijft, dan gaat het niet langer om expertise. Dan gaat het om de agenda.
Conclusie
Wat hier zichtbaar wordt, is geen incident.
Het is een bestuurlijk patroon.
Commissies waarschuwen.
Rapporten analyseren.
Planbureaus signaleren.
Maar politieke keuzes volgen een andere logica.
De nationale gemeenschap moet openstaan voor de wereld — ongeacht draagvlak, samenhang of bestaanszekerheid.
Massamigratie is daarmee geen toevallig gevolg van conflicten of armoede, maar het resultaat van een ideologische koers waarin nationale begrenzing ondergeschikt is gemaakt aan mondiale ambities.
En ja — onkunde speelt een rol. Maar het structureel negeren van eigen adviezen is geen ongeluk. Dat is een keuze.
Nooit opgeven. Niets doen is geen optie.
Voor het Belang van Enschede. Hét kan wél.
Geef een reactie