15 miljoen per jaar
Een groep van zo’n vijftig ongewenste vreemdelingen kost de Nederlandse samenleving jaarlijks 15 miljoen euro. Het gaat hier om mensen die zich al schuldig hebben gemaakt aan (zeer) ernstige misdrijven.

Laat dat even op je inwerken.

Asielaanvraag

Dat beeld werd nog scherper toen ik las dat er ook tbs’ers zijn die wachten op een beslissing in hun asielprocedure. De verwachting is dat een deel van die aanvragen wordt afgewezen.

Je zit dus in een TBS-kliniek vanwege een zwaar misdrijf, en tegelijkertijd zit je nog in een asielprocedure.

Het verweer van asiel advocaten en de ontvankelijkheid van rechters zijn bekend:

  • geen passende behandelvoorzieningen in het land van herkomst
  • landen die weigeren hun eigen onderdanen terug te nemen

Op zichzelf misschien verklaarbaar. Maar het gevolg is duidelijk: ze blijven hier.

Altijd een oplossing binnen hetzelfde systeem

Volgens advocaat Job Knoester ligt de oplossing in het minder vaak opleggen van TBS aan vreemdelingen. In plaats daarvan zouden zij gevangenisstraf moeten krijgen, waarna uitzetting kan volgen.

Maar uitzetting naar landen die niet meewerken, is en blijft dus een probleem. Bij mij kwamen eerlijk gezegd wel afspraken met zogenaamde derden landen op het netvlies.

Zeker als de redenatie is dat als TBS wél wordt opgelegd, dan hoort daar het volledige traject bij:

  • behandeling
  • verlof
  • en uiteindelijk perspectief op beëindiging

Met als logische consequentie: verblijf in Nederland.
Het is een cirkelredenering die het systeem in stand houdt.

De asielketen als verdienmodel

De asielketen bestaat uit een groot netwerk van partijen:

  • advocaten
  • COA-medewerkers
  • stichtingen
  • hulpverleners
  • opleiders
  • en bedrijven die verdienen aan opvang

Allemaal organisaties en mensen die direct of indirect afhankelijk zijn van de instroom. Dat is geen mededogen alleen.

Het is ook gewoon een verdienmodel

“Vluchtelingenwerk” wordt vaak gepresenteerd als puur idealisme. Maar ook hier spelen belangen een rol, en die gaan niet altijd samen met die van de inwoners die al jarenlang in Nederland wonen.

VluchtelingenWerk uitgelicht
Een voorbeeld is VluchtelingenWerk Nederland, onder leiding van D66 kaderlid, directeur Frank Candel. Zijn achtergrond, netwerk en eerdere functies zijn bekend. Net als zijn betrokkenheid bij organisaties binnen de zorgsector en bestuurlijke functies waarin belangen samenkomen.

Zijn salaris bij VluchtelingenWerk Nederland bedraagt ruim €161.000 per jaar. Hij is bovendien niet de enige met een politieke achtergrond. Ook anderen binnen de organisatie hebben banden met D66.

En wie denkt dat dit beperkt blijft tot één partij, vergist zich. Ook bij andere partijen (zoals hier de VVD) zijn er netwerken zichtbaar van mensen die werkzaam zijn binnen de asielketen.

Politiek en verdienmodel

Dan de politiek.
De PVV kreeg tot de kans om daadwerkelijk iets te veranderen aan de asielketen. Tot twee keer toe. En toch gebeurde het niet.

Waarom niet?
Omdat ook daar belangen spelen? Omdat het systeem inmiddels te groot is geworden? Of omdat het in stand houden van het probleem (partij) politiek gezien aantrekkelijker is dan het oplossen ervan? Dat ze anders niet zoveel verschillen ten opzichte van de vroegere PvdA of de SP.

Ik heb er mijn gedachten over. Feit is dat er weinig tot niets wezenlijk verandert.

Afleiding en framing

En ondertussen verschuift de aandacht:
– Van structurele problemen naar incidenten.
– Van beleid naar uitzonderingen.
– Van oorzaak naar symptoom.

De discussie over tbs’ers is daar een voorbeeld van. Het leidt de aandacht af van het grotere geheel: een systeem dat blijft groeien, zichzelf in stand houdt en steeds moeilijker te corrigeren is.

Conclusie

Wat overblijft is een patroon.

Een systeem waarin:
– problemen niet worden opgelost
– belangen zich opstapelen
– en verantwoordelijkheid wordt doorgeschoven

En waarin de rekening uiteindelijk terechtkomt bij de samenleving.
De vraag is dan ook niet óf dit systeem blijft bestaan.

De vraag (en gelijk ook mijn antwoord erbij) is: wie heeft er nog belang bij om het echt te veranderen?

Nooit opgeven.
Niets doen is geen optie.
In het belang van Enschede, Nederland.