Vergrijzing is geen probleem – bestuurlijke stilstand wel
Gemeenten zetten zich schrap voor een ‘pensioengolf’, zo lezen we. Alsof het gaat om een natuurramp die ons plots overvalt. In Enschede alleen al gaan de komende tien jaar 482 ambtenaren met pensioen: bijna een kwart van het personeelsbestand. Kennis verdwijnt, ervaring verdwijnt, en de arbeidsmarkt is krap. Dat is het frame.
Maar wie iets verder kijkt, ziet iets anders. Geen crisis, maar een uitgelezen kans. Mits je durft te sturen.
Personeelsbeleid
Vergrijzing is namelijk voorspelbaar. Dit komt niet onverwacht, dit is geen pech. Dit is het resultaat van jarenlang beleid waarin is vastgehouden aan bestaande structuren, bestaande functies en bestaande aannames. En juist dáár wringt het.
In 2013 werd nog gesteld: “Enschede kan met 900 ambtenaren minder toe.” Destijds werkten er iets minder dan 2.000 ambtenaren bij de gemeente.
Twaalf jaar later lezen we dat 482 medewerkers bijna een kwart van het personeelsbestand vormen. De conclusie is onontkoombaar: van die beloofde krimp is weinig terechtgekomen.
Waar werd dan wel op bezuinigt?
Bezuinigingen zijn er wél geweest. Maar niet op de eigen organisatie.
Inwoners merkten ze aan minder inkomensondersteuning, minder geld voor cultuur, stadsmarketing en onderhoud van de openbare ruimte. En nu? Nu wordt opnieuw gekeken naar hogere OZB, hogere afvalstoffenheffing en minder kwijtscheldingen. De reflex is steeds dezelfde: lasten omhoog, organisatie ongemoeid.
Dat is geen noodzaak. Dat is een keuze
Belang van Enschede ziet de komende pensioengolf juist als hét moment om fundamenteel te herijken. Minder inhuur. Minder lagen. Minder interne bureaucratie.
En dat zoals we in ons programma al stellen met als doel: 30 tot 40 procent besparing op loon- en inleensommen, zónder dat de kwaliteit van dienstverlening achteruitgaat. Integendeel.
Want natuurlijk verdwijnt er ervaring. Maar er ontstaat ook ruimte. Ruimte om functies opnieuw vorm te geven. Maar ook om jonge mensen perspectief te bieden en ruimte om nieuwe technologie slim in te zetten. En vooral: ruimte om eindelijk bij te sturen waar dat al jaren nodig is.
Na 16 jaar kunnen inwoners bijsturen
Dat bijsturen is politiek relevant. Want de bestuurlijke verantwoordelijkheid voor de huidige situatie ligt niet in een vacuüm.
De afgelopen zestien jaar werd Enschede bestuurd door grotendeels dezelfde partijen en dezelfde bestuurscultuur:
2010–2014: BurgerBelangen, CDA, VVD, PvdA
2014–2018: BurgerBelangen, D66, CDA, VVD, CU
2018–2022: BurgerBelangen, D66, PvdA, VVD, CU
2022–2026: BurgerBelangen, VVD, PvdA, CU
Wie zo lang aan het roer staat, kan niet volstaan met constateringen. Dan ben je medeverantwoordelijk voor het uitblijven van bijsturing.
De pensioengolf dwingt keuzes af. De vraag is alleen: grijpen we deze kans om te vernieuwen, of plakken we er opnieuw pleisters op met hogere lasten voor inwoners?
Vergrijzing is onvermijdelijk. Stilstand is dat niet.
Geef een reactie