Datum 15-05-2026
Datum van beantwoording (3 weken na ontvangst) 05-06-2026

Het project Plan Telgendijk (circa 200 woningen) kent een uniek en zwaar risicoprofiel voor de gemeente Enschede. In tegenstelling tot andere grote projecten maakt Plan Telgendijk geen deel uit van de Strategische Investeringsagenda (SIA).

Dit betekent dat eventuele financiële tekorten en risico’s rechtstreeks drukken op de reguliere begroting en de algemene middelen van onze stad.

Daarnaast is dit project onlosmakelijk verbonden met de landelijke ‘Host City’-pilot. Dit brengt harde verplichtingen met zich mee, zoals het decennialang (tot 2060) vrijhouden van kostbare grond voor ‘garantiekavels’ ten behoeve van flexwoningen uit andere gemeenten.

Gezien de precaire financiële situatie van Enschede en de noodzaak tot transparant risicobeheer de volgende vragen:

Categorie 1: Financiële status buiten de SIA (Stand-alone risico)

Vraag 1 (Technisch)
Klopt het dat Plan Telgendijk geen deel uitmaakt van de Strategische Investeringsagenda (SIA) en dat het negatieve exploitatieresultaat en de civieltechnische kosten (€ 3,1 miljoen excl. btw) hiermee rechtstreeks ten laste komen van het reguliere Grondbedrijf en de algemene middelen?

Vraag 2 (Technisch)
Hoe hoog is het exact geraamde exploitatietekort van Plan Telgendijk op dit moment, en hoe verhoudt de verplichte risicoreservering van 30% zich tot de algemene weerbaarheidscapaciteit van de gemeente, nu er geen SIA-vangnet is?

Vraag 3
De accountant heeft recentelijk gewaarschuwd voor de stapeling van te hoge bouwambities in Enschede. Hoe weegt het college het specifieke financiële risico van Telgendijk ten opzichte van deze dringende accountantswaarschuwing?

 Categorie 2: De Host City-verplichtingen en Garantiekavels (Tot 2060)

Vraag 4 (Technisch)
Kan het college exact uiteenzetten wat binnen Enschede wordt verstaan onder het “Host City-project” en welke concrete doelstellingen hieraan zijn verbonden?

Vraag 5 (Technisch)
De Host City-afspraak verplicht Enschede tot het beschikbaar houden van ‘garantiekavels’ voor 200 flexwoningen tot het jaar 2060. Hoeveel vierkante meter gemeentelijke grond wordt hiermee tot 2060 ‘onproductief’ vastgezet?

Vraag 6 (Technisch)
Welke misgelopen grondopbrengsten, rente-op-renteverliezen en misgelopen reguliere woningbouwopbrengsten zijn door het college berekend als gevolg van het langdurig reserveren van circa 200 garantiekavels?

Vraag 7 (Technisch)
Over welke tijdsperiode zijn deze financiële effecten berekend, en welke scenario’s zijn daarbij gehanteerd?

Vraag 8 (Technisch)
Wie draagt gedurende deze periode de kapitaallasten, rente-, beheer- en onderhoudskosten van reeds bouwrijp gemaakte maar niet regulier uitgegeven grond?

Vraag 9 (Technisch)
Kan het college uitsluiten dat het langdurig reserveren van garantiekavels leidt tot vertraging van reguliere woningbouw, prijsopdrijving of verdringing van andere ruimtelijke ontwikkelingen?

Vraag 10 (Technisch)
Welke partijen hebben afspraken gemaakt over deze garantiekavels (gemeente, corporaties, ontwikkelaars, Rijk of andere partijen), en welke financiële of bestuurlijke verplichtingen vloeien hieruit voort?

Vraag 11 (Technisch)
In hoeverre zijn garantiekavels, flexwoningen of tijdelijke woonconcepten binnen het Host City-project gebruikt of voorbereid voor de huisvesting van Oekraïense ontheemden?

Vraag 12 (Technisch)
Zijn er locaties waarbij oorspronkelijk andere woningbouwdoelen golden, maar die later geheel of gedeeltelijk zijn ingezet voor opvang of huisvesting van Oekraïners? Zo ja, welke?

Vraag 13 (Technisch)
Welke tijdelijke voorzieningen zijn inmiddels feitelijk semipermanent geworden, of kennen een langere exploitatieduur dan oorspronkelijk aan de raad is voorgespiegeld?

Vraag 14 (Technisch)
Welke financiële risico’s loopt de gemeente indien:

  1. rijksvergoedingen voor opvang verminderen of stoppen;
  2. tijdelijke woningen leeg komen te staan;
  3. garantiekavels langer bezet blijven dan gepland;
  4. verplaatsbare woningen niet verplaatst kunnen worden wegens gebrek aan alternatieve locaties?

Vraag 15 (Technisch)
Welke risicoanalyses zijn vooraf gemaakt over:
– exploitatieverliezen;
– planschade;
– waardedaling omliggende gebieden;
– beheerkosten;
– veiligheids- en leefbaarheidsvraagstukken;
– en druk op reguliere woningzoekenden?

Vraag 17 (Technisch)
Kan het college aangeven hoeveel reguliere woningzoekenden momenteel wachten op sociale huur in Enschede, en in hoeverre tijdelijke opvang- en flexwoonconstructies invloed hebben gehad op beschikbare capaciteit?

Vraag 18 (Technisch)
Welke afspraken bestaan er over voorrang, toewijzing en doorstroom tussen:
– Oekraïense ontheemden;
– statushouders;
– spoedzoekers;
– studenten;
– en reguliere woningzoekenden?

Vraag 19 (Technisch)
In hoeverre is de gemeenteraad volledig geïnformeerd over:
– financiële verplichtingen;
– langjarige exploitatiekosten;
– subsidiestromen;
– en eventuele bestuurlijke afspraken met het Rijk of woningcorporaties?

Vraag 20
Is het college bereid alle relevante overeenkomsten, intentieverklaringen, risicoanalyses en businesscases (geanonimiseerd) ter inzage aan de raad beschikbaar te stellen?

Vraag 21
Deelt het college de mening dat tijdelijke noodmaatregelen niet ongemerkt mogen overgaan in structureel beleid zonder expliciete politieke besluitvorming door de raad?

Categorie 3: Urgentie en Bestemming (Enschedese woningzoekenden)

Vraag 22 (Technisch)
Een substantieel deel van Plan Telgendijk wordt primair ingezet voor de opvang van Oekraïense ontheemden en de doorstroom vanuit de Host City-garantiekavels. Kan het college exact inzichtelijk maken welk percentage van de woningen in de eerste 5 tot 10 jaar direct beschikbaar komt voor reguliere Enschedese woningzoekenden op de wachtlijst?

Vraag 23 (Technisch)
Wat gebeurt er met de exploitatie en de businesscase van Plan Telgendijk als het Rijk de specifieke ‘Oekraïnegelden’ en opvangvergoedingen sneller afbouwt dan de civieltechnische en modulaire afschrijvingstermijn van dit project? Ligt het exploitatierisico op dat moment volledig bij de Enschedese belastingbetaler?

Vraag 24 (Technisch)
Wie draagt over 10 tot 15 jaar de financiële kosten voor het eventueel verplaatsen van de flexwoningen of het herbestemmen van de grond op de locatie Telgendijk, mocht de tijdelijke status verlopen? Is hier reeds een voorziening voor getroffen in de risicoparagraaf?